Granit Blog

Ze względu na wielkość ziarn wyróżniamy skały:

• grubookruchowe – psefitowe, o wielkości ziarn powyżej 2mm,
• średniookruchowe – psamitowe, o wielkości ziarn 2-0,1mm,
• drobnookruchowe – aleurytowe, o wielkości ziarn 0,1-0,01mm,
• bardzo drobno okruchowe – pelitowe o wielkości ziarn poniżej 0,01mm.

Skały okruchowe powstają z nagromadzenia produktów wietrzenia fizycznego skał starszych (skały terygeniczne) lub rozdrobnonej lawy wulkanicznej (skały piroklastyczne). Zwykle w praktyce dzielimy na trzy podstawowe rodzaje spoiw:

• spoiwo podstawowe (bazalne), bardzo obfite,
• spoiwo porowe – ilość materiału jest znaczna, wypełnia wszystkie przestrzenie między ziarnami,
• spoiwo kontaktowe – ilość spoiwa jest niewielka.

Zależnie od stopnia wykrystalizowania ziarn mineralnych wśród spoiwa wyróżnia się spoiwo krystaliczne i spoiwo bezpostaciowe.

Wśród skał okruchowych wyróżniamy następujące grupy:

1. skały piroklastyczne
2. skały terygeniczne, które dzielimy zależnie od uziarnienia na:

• grubookruchowe skały osadowe /psefity/
• średniookruchowe skały osadowe /psamity/
• drobnookruchowe skały osadowe /aleuryty/

TUFY – ziarna poniżej 2mm, mogą być tufy piaskowe i tufy popiołowe. W tufach występują okruchy skał magmowych i materiał piroklastyczny, zawierający szkliwo wulkaniczne, skład chemiczny odpowiada składowi skał wulkanicznych, znane są tufy porfirowe, bazaltowe.

TUFITY – zawierają materiał piroklastyczny oraz zmienne ilości materiału terygicznego i minerałów ilastych, często posiadają teksturę kierunkową.pod względem składu chemicznego są zbliżone do skał wylewnych którym towarzyszą, różnią się natomiast od nich strukturą.

PSEFITY (gruzy i żwiry) – fragmenty skał >80mm, ich skład mineralny i struktura są identyczne z wietrzejącą skałą macierzystą. Gruz i żwir ma rozmiary od 2 – 80mm. Na ich charakter składają się: stopień wysortowania i skład chemiczny. Tekstura przewaznie jest bezładna. Inną formą psefitów są zlepieńce i brekcje.

PIASKOWCE:

• gruboziarniste 2-1,0mm
• średnioziarniste 1,0-0,5mm
• drobnoziarniste 0,5-0,25mm
• bardzo drobnoziarniste 0,25-0,1mm

Analiza planimetryczna: zwiększamy wszystkie ziarna, i ustalamy ich zawartość procentową. 4 składniki jako kryterium tych piaskowców: kwarc, skalenie, miki i okruchy skalne. Matrix – zawartość spoiwa w ziarnie.

Podział:

1. arenity arkazowe – dużo skaleni/ortoklaz/, i kwarcu
2. arenity lityczne
3. arenity sublityczne /subarkozy/
4. arenity kwarcowe

od 0 do 15% podział na arenity, od 15-75% podział na waki, powyżej 75% podział na iłowce. Waki mogą być: skaleniowe, lityczne, kwarcowe, arkazowe.

Ze względu na skład mineralny spoiwa:

• Piaskowiec monomineralny – złożony z jednego typu minerału
• Piaskowiec oligomiktyczny – gdy występują dwa minerały
• Piaskowiec polimiktyczny- więcej niż trzy.

SKAŁY POCHODZENIA CHEMICZNEGO I ORGANICZNEGO.

Struktury skał pochodzenia organicznego:

• biomorficzna
• organodetrytyczna

Klasyfikacja wapieni zależnie od wykształcenia komponentów i masy spoiwa:

• sparyt,
• mikryt

1. wapienie organiczne
2. detrytyczne
3. grudkowe
4. gruzełkowe
5. oolitowe
6. onkolitowe

minimykryt < 0,001 mm; mikryt 0,001 – 0,004 mm

mikrosparyt 0,004 – 0,01 mm ; sparyt > 0,010 mm

Struktury skał pochodzenia chemicznego.

Wielkokrystaliczna > 1mm

Grubokrystaliczna 1-0,5mm

Średniokrystaliczna 0,5-0,1mm

Drobnokrystaliczna 0,1-0,01mm

Skrytokrystaliczna <0,01mm

WAPIENIE

Zoogeniczne (poch. zwierzęce) i fitogeniczne (poch. roślinnego)

Rodzaje wapieni:

Kreda pisząca, wapienie kredowate, wapienie krywoidowe – wapienie trochitowe

Muszlowce – wapienie litotamniowe (glony), rafowe, pelagiczne (powstałe z dala od lądów na dużych głębokościach), oolitowe, onkolitowe (kolonie sienic) gąbkowe dzielimy na:

Spikulowe, scyfowe (mumie gąbkowe), tubrolitowe (zwapniałe fragmenty ciał gąbek).

Na podstawie wielkości składników ziarnistych dzielimy wapienie na:

1. kalcyrudyty – powyżej 2 lub 1 mm
2. kalkarenity – 2-0,1 lub 0,0625 mm
3. kalcylutyty – powyżej 0,1 lub 0,0625 mm

Dolomity dzielimy na : syngenetyczne, diagenetyczne, epigenetyczne.

Skały krzemionkowe:

Ziemia okrzemmowa, diatomit detrytyczny

Spongiolity – igły gąbek kwarc+min.

Gezy – poch.gąbkowe ilaste, węgla wapnia

Opoki – węglan wapnia + glaukonit i min. ilaste krzemionka pochodzenia gąbkowego

Radiolaryty, lidyty (czarne zabarwienie), jaspisy (czerwone zabarwienie)

Rogowce, krzemienie i czerty – różnią się zdecydowanymi granicami na przejściach między tymi granicami

Skały gipsowo – solne

Gips i anhydryt, sól kamienna (halityt), sole potasowo – magnezowe