Granit Blog

• Wiek względny – wiek zdarzeń geologicznych i ich efektów wyrażony poprzez porównanie z innymi zdarzeniami i ich efektami np. wiek skał, struktur tektonicznych.

• Wiek bezwzględny – wiek zdarzeń geologicznych wyrażony w latach.

• Cykl diastroficzny – cykl górotwórczy wraz z towarzyszącymi im procesami tektonicznymi odbywający się w obszarach poza geosynkliną.

• Cykl sedymentacyjny – powtarzający się zespół różniących się od siebie warstw, które występują w określonej kolejności.

• Facja – zespół litologicznych i paleontologicznych osadów.

• Formacja – podstawowa jednostka podziału litostratygraficznego.

• Paleogeografia – geografia minionych okresów geologicznych, związana z odtwarzaniem struktur geograficzno-fizycznych w poszczególnych okresach historii Ziemi tj. rozmieszczenie lądów i mórz, układu sieci rzecznej itp.

• Geosynklina – regionalnych rozmiarów podłużne zagłębienie w skorupie ziemskiej, w znacznym przedziale czasu geologicznego, stanowiące zbiór warstw lub jego część, o dnie o dużej ruchliwości ze zdecydowaną przewagą obniżania się i zachowaną dużą miąższością złożonych w geosynklinie osadów.

• Sedymentacja – osadzanie się materiału donoszonego do miejsca jego złożenia lub skupiającego na miejscu.

• Diageneza – ogół procesów prowadzących do chemicznych, mineralnych i fizycznych zmian w osadzie po jego złożeniu z wyjątkiem wietrzenia.

• Epejrogeneza – powolne, długotrwałe i odwracalne ruchy pionowe skorupy ziemskiej obejmujące duże obszary, które ulegają wydźwignięciu i obniżeniu bez istotnych deformacji wewnętrznych.

Profil normalny (geologiczny):

1. Zespół warstw rozpatrywany pod względem ich następstwa stratygraficznego.
2. Graficzne przedstawienie budowy geologicznej w przecięciu pionowym na odcinku gdzie jest ona bezpośrednio widoczna.
3. Graficzny schemat następstw utworów geologicznych i ich stosunków wzajemnych oparty na obserwacji bezpośredniej.

• Stratygrafia – porządkowanie utworów geologicznych pod względem ich położenia w profilach geologicznych wieku względnego i bezwzględnego oraz podział historii Ziemi na uniwersalne okresy czasowe.

• Litostratygrafia – dziedzina stratygrafii oparta na kryteriach litologicznych. Podział profilów geologicznych na jednostki stratygraficzne różniące się od siebie rodzajem skał i korelacją tych jednostek w różnych profilach między sobą.

• Biostratygrafia – dziedzina stratygrafii oparta na badaniu skamieniałości.

• Geochronologia bezwzględna (absolutna) – określenie wieku bezwzględnego minerałów, skał, osadów, szczątków organicznych i niektórych wydarzeń geologicznych, za pomocą dostosowania promieniotwórczego magnetyzmu skał, przemian chemicznych w szczątkach organicznych.

• Geochronologia względna – określa wiek względny.

• Korelacja – ustalenie odpowiedniości wieku geologicznego lob pozycji stratygraficznej utworów geologicznych oraz odpowiedniości wiekowej procesów i zjawisk geologicznych.

Orogeneza – ruchy górotwórcze:

1. Powstawanie gór z przyczyn tektonicznych.
2. Intensywne, krótkotrwałe i nieodwracalne ruchy skorupy ziemskiej, powodujące duże deformacje wewnętrzne i w konsekwencji przyczyniające się do powstania gór.

• System – dwa współwystępujące zespoły nieciągłości danego rodzaju, o mniej więcej stałej orientacji wzajemnej związane wspólną lub pokrewną genezą.

• Okres – czas, którego granicą są takie same (z pewnymi fazami górotwórczymi) obecności charakterystycznych skamieniałości przewodnich.

• Eratem – jednostka chronostratygraficzna, reprezentowana przez skały powstałe w jednej erze, jego granice wyznaczone są za pomocą ruchów górotwórczych, a także na podstawie początku i końca transgresji morskiej.

Jednostki geochronologiczne / Jednostki chronostratygraficzne

• Eon / Eonotem
• Era / Eratem
• Okres / System
• Epoka / Oddział
• Wiek / Piętro
• Doba / Poziom wiekowy

• Kordyliera – nadwodny grzbiet lub pasmo wysp w geosynklinie.

• Peneplenizacja – długotrwałe, daleko posunięte zrównanie terenu pod działaniem czynników deformacyjnych, zwłaszcza erozji rzecznej. Peneplena – prawie równina.

• Biotop – obszar o określonych warunkach ekologicznych będący siedliskiem biocenozy.

• Bentos – organizmy żyjące na dnie zbiorników wodnych (morskich i jeziornych).

• Flisz – zmiennej miąższości zespół osadów utworzony w stosunkowo głębokim basenie morskim, składający się głównie z osadów prądów zawiesinowych. Charakterystyczne cechy fliszu to naprzemienległość warstw osadów gruboziarnistych (piaskowców, zlepieńców) i drobnoziarnistych (mułowców, iłowców).

• Erozja – mechaniczne niszczenie skał poprzez wodę, wiatr i lodowce.

• Denudacja – procesy niszczące powodujące wyrównywanie i stopniowe obniżanie powierzchni Ziemi. Obejmuje wietrzenie, erozję, ruchy masowe i przemieszczanie zwietrzeliny z obszarów wyższych do niższych.