Granit Blog

Akademia Górniczo-Hutnicza - Inżynieria środowiska

• Skorupa Ziemi

Zewnętrzna powłoka kuli ziemskiej otoczona atmosfera i hydrosfera w głębi granicząca z płaszczem ziemi (wzdłuż nieciągłości Moho) i stanowiącą górną część typowo skalnej warstwy ziemi, czyli litosfery. W odróżnieniu od warstw głębszych jest przedmiotem bezpośrednich badań geologicznych a jej części powierzchniowe są siedliskiem procesów egzogenicznych. Grubość skorupy ziemi waha się od ok. 5-80 km. Wyróżnia się skorupę kontynentalna, oceaniczna, suboceaniczną różnią się one obecnością brakiem lub różnym wykształceniem trzech głównych warstw w profilu pionowym: warstwy osadowej, granitowej i bazaltowej.

• Płaszcz Ziemi

Warstwa kuli ziemskiej leząca między skorupą i jądrem ziemi, czyli między nieciągłością Moho i Gutenberga. W innej terminologii jest to mezosfera astenosfera i najniższa warstwa litosfery, czyli warstwa perydotytowa. Między nią a astenosferą spada prędkość fal sejsmicznych a następnie rośnie aż do granicy z jądrem. Dzieli się na płaszcz górny i dolny, niekiedy wydziela się tez płaszcz środkowy.

• Jądro Ziemi

Centralna część kuli ziemskiej poniżej głębokości ok. 2900 km, czyli niżej nieciągłości Gutenberga, nie przewodząca sejsmicznych fal poprzecznych. Wnioskuje się dzięki temu, iż jądro zewnętrzna jest w stanie ciekłym. Poniżej 5100km obserwuje się pewien wzrost prędkości fal podłużnych, stąd przypuszcza się, że jądro wew. jest w stanie stałym. Według tradycyjnych poglądów w jądro ziemi wchodzi żelazo z domieszka niklu, ale możliwe jest, że występuje tam podobna materia jak w płaszczu ziemi, która pod ciśnieniem kilkuset tysięcy Mpa i w temp. kilku tysięcy oC ulega metalizacji zyskując gęstość, co najmniej 8g/cm3.

• Aktualizm geologiczny - teoria, zgodnie z którą w przeszłości geologicznej działały na powierzchni Ziemi podobne czynniki i procesy geologiczne jak współcześnie.

• Antyklina (siodło) - fałd, którego jądro zbudowane jest z utworów starszych, zaś skrzydła z utworów młodszych.

• Astenosfera - warstwa górnego płaszcza Ziemi odznacza się większą plastycznością od leżącej powyżej litosfery i leżącej poniżej mezosfery. Głębokość 100-350 km.

• Barchan- wydma sierpowa, w kształcie półksiężyca o ograniczonych narożach wysuniętych zgodnie z kierunkiem wiatru.

• Bentos- organizmy żyjące na dnie zbiornika wodnego.

• Bielica - szaro popielata warstwa leżąca pod warstwą orsztyny jako wyługowana zwietrzelina lub gleba. Cechuje się kwasowością.

• Czapka tektoniczna (płat) - izolowany erozyjnie fragment płaszczowiny otoczony zewsząd wychodniami jej podłoża.

• Deflacja- wywiewanie drobnych ziaren luźnego osadu na obszarach pozbawionych roślinności.

• Deluwium- osady wytworzone w procesie wypłukiwania przez wodę deszczową najdrobniejszych cząstek mineralnych z gleby, gliny, lessu i osadzania tych cząstek w niższych partiach u podnóża stoków.